Dolar bir günde niçin %15 değer kaybetti?

Dolar 7 TL’den 6 TL’ye indi ya..

Dolar yükselirken bizimle laf yarıştıranları taklit edelim..

“Dış güçlerin operasyonu var” itirazlarımıza kulak tıkayan, ekonomi uzmanı olarak bize ders verenlerin söylemini tekrarlayalım..

“Türkiye’de değişen ne var ki, bir gecede % 15’lik devalüasyon yaşanıyor”itirazımızı, “Ekonomiyi bilmezsen, böyle saçmalarsın işte” diye cevapladıklarını sananların yaptıklarını yapalım..

Bu sefer TL’deki değil.. 

Bir günde dolarda yaşanan % 15’lik değer kaybını yorumlayalım. 

7 TL’den, 5.85’lere kadar inen doların, akşam saatlerinde birazcık toparlanıp 6 TL’lerde karar kılmasının arka planında yatan ekonomik gerekçeleri izah edelim..

ABD’nin sözcülerine “bilgiç bilgiç” hatırlatmalar yapalım..

Haydi buyrun:

“Kardeşim, ABD’nin bu kadar cari açığı var iken.. Ne bekliyorsunuz? Tabii ki dolar değer kaybedecek. Bunda kimse art niyet aramasın!”

Devam edelim aynı söyleme (Bize bilgiçlik taslayanları taklit ederek yazıyorum ama.. Verdiğim rakamlar bire bir doğrudur.):

“ABD Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, ülkenin cari işlemler açığı, 2017 yılının Ekim-Aralık döneminde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 26 büyüyerek 128,2 milyar dolara çıktı. Böylesine büyük bir cari açığı olan ABD’nin parası düşmeyecek de, kimin parası düşecek?”

Söylemi devam ettirelim..

Biraz teorik takılanları taklit edelim.. Onların TL için söylediklerini, biz dolar için söyleyelim:

“Yok kardeş. ABD mali reformu yapamadı.. Gerekli tedbirleri alamadı. ABD, cari açığın sürekli devam edebileceğini düşündü. Yanıldı. Cari açığın bu yükseklikte sürdürülebilir olması mümkün değil.. Bir dönem idare edersiniz.. İki dönem idare edersiniz.. Sonunda böyle paran allak bullak olur!”

TL’nin değeri düşerken, Türkiye’den işlerine gelen birkaç rakamı verip, sonra da başka ülkelerden işlerine gelen rakamlarla kıyaslayıp, “Ekonominiz iflasta, dolar 6.5 TL olmuş, 7 TL olmuş, hayıflanmayın. Bunlar daha iyi günleriniz. Bu verilerle, bu tablo bile çok iyi..” diyenleri bire bir taklit edelim.. ABD dolarının dünkü değer kaybedişini, ekonominin gerçek rakamları ile yorumlayalım:

“Türkiye’nin aylık cari açığı, ortalama 5 milyar dolar.. Ya ABD’nin? ABD’nin cari açığını söylersem, ağzınız açık kalır.. 2018’in ilk çeyreğinde, ABD’nin cari açığı, % 6.9 artışla tamı tamamına 124.1 milyar dolar oldu. Yani Türkiye’nin 5 katı..”

Nasıl?

Algı operasyonu dört dörtlük değil mi?

Biraz daha devam edelim..

Hani bize “bütçe açığı”nı gösterip, ardından da Siyonist para babalarının yaptıkları operasyonun arkasında, bir oyun olmadığını, değer düşüşünün ekonomik gerekçeleri olduğunu söyleyenler vardı ya.. Yaşadıklarımızın operasyonun sonucu değil, ekonominin doğal sonucu olduğunu kabul etmemizi isteyenler vardı ya..

Bir günde, hem de piyasa Türkiye açısından kapalı iken, TL’deki % 15 değer kaybının mantıklı olduğunu söyleyenler vardı ya..

Buyrun, dünkü doların TL karşısında % 15 değer kaybını da, ben size aynı bakış açısı ile yorumlayayım:

“Dolardaki değer kaybı çok makul.. Ekonominin bir gereği. ABD’nin 2018 mali yılının ilk yarısında bütçe açığı 600 milyar doları bulmuş. 10 değil, 20 değil, 100 değil.. 600 milyar dolardan bahsediyoruz kardeşim. Gerekli tedbirler alınmamış. Reformlar hayata geçirilmemiş.. ABD bütçesi 600 milyar dolar açık vermiş.. Hem de sadece 6 ayda.. Sonra kalkıyorsunuz, doların bir günde % 15 değer kaybetmesine şaşırıyor gibi yapıyorsunuz. Şaşırmayın. Gayet normal bu!”

Böyle böyle, devam edebiliriz..

TL değer kaybederken, gerçek sebebin Türkiye’ye karşı dış güçlerin operasyonu olduğunu gözlerden kaçırmak için..

Bir tane ekonomik veriyi aktarıp, ondan genel çıkarımlar yapanların..

Türkiye’deki cari açığı gösterip, sanki o cari açığı olan tüm ülkelerin paraları ekonominin zorunlu kuralları gereği değer kaybediyormuş gibi bize ders vermeye kalkanların..

14 yıldır cari açık rakamlarımız aynı miktarda olduğu halde, TL’nin o 14 yıl boyunca niçin değer kaybetmediğini izah etmeden, “Siz kafayı yediniz.. Ne dış güçleri? Ne oyunu?.. Ekonomimiz kötü.. Cari açığımız yüksek.. Doğal sonucu olarak da, paramız değer kaybediyor” diyenlerin..

Onların kendi argümanları ile..

ABD’nin dolarındaki dünkü düşüşü izah etmeye çalıştım(!)..

Daha doğrusu, ironi yaptım..

Tabii ki, TL’nin değer kaybedişinde, cari açığımızın % 1’den fazla etkisi olmadığı gibi..

Dünkü ABD dolarının değer kaybedişinde de, onların aylık 25 milyar dolarlık cari açıklarının % 1 bile etkisi yoktu..

Hepimiz biliyoruz ki, üç aydır süren dış güçlerin operasyonu sonucu, dolar hormonlu olarak büyümüştü.. 

Bir süre sonra inecekti.. Havası sönecekti..

Dünkü % 15’lik iniş de, bu hormonlu büyümenin bir miktar inişinden ibaret..

Bu gerçeği görmeyip..

TL’nin dolar karşısında dünkü değer artışını, büyük bir başarı gibi göstermeye kalkışmak da yanlış..

Çünkü TL’deki değer artışı, sıfırdan artış değil..

% 50’lere varan değer kaybından bir miktar geri dönüş. Zarardan kâr ediyoruz.. Sıfırdan değil..

Dolayısı ile..

Doların değer düşüşünü, ekonominin verilerinin zorunlu sonucu olduğunu birisi söylemeye kalkarsa, üç aydır suni de olsa TL karşısındaki değer artışınıgörmezden gelirse..

Rakamlarla sahtekarlık yapmış olur..

Gerçekleri çarpıtmış olur..

Hatta..

Doların değer kaybetmesini..

Türkiye tarafından açıklanan yaptırımlara bile bağlamamız biraz abartılı olur..

Tütün ürünlerine şu kadar ek vergi gelmiş..

Elektronik eşyaya şu kadar vergi eklenmiş..

Daha dün açıklandı bunlar..

Hemen bir günde..

Daha uygulama bile olmadan, dolar değerinde bir değişikliği getirir mi?

Çok çok çok zor..

Ama bizler de Amerika’nın sesi gibi, buradaki hükümetin borazanlığını yapmaya kalkarsak..

Gayet rahat bir şekilde, “Türk hükümeti kararı aldı, anında dolar tepetaklak oldu” diyebiliriz..

Ki..

Onların yaptıkları, aslında tam da bu..

Bir haber uçuruyorlar..

“Başka yaptırımlar da gelecek..”

Ardından da kapalı devredeki adamlarına talimat verip, dolara % 10 daha değer kazandıracak sepkülasyonları yapıyorlar..

Sonra da utanmadan, karşımıza çıkıp, “Cari açığın şu kadar olursa, ne bekliyordun ki?” diye akıl veriyorlar..

Her şeye rağmen..

Bu “şer”den de bir “hayır” çıkacak inşaallah..

Onların maksadı şer olsa da, netice hayır olacak, inşallah..

Halk uyandı bir defa..

Bundan sonra, bu oyunları oynayamayacaklar!

Ali Karahasanoğlu/Yeniakit

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir